Janusz Korczak

14 października 2015 12:10 | Janusz Korczak

Janusz Korczak - cytaty z pism

 

Baczność:
życie współczesne kształtuje silny brutal, homo rapax; on dyktuje metody działania.
Kłamstwem są jego ustępstwa dla słabych, fałszem cześć dla starca, równouprawnienie kobiet i życzliwość dla dziecka. Błąka się bezdomne uczucie - kopciuszek. A właśnie dzieci - książęta uczuć, poeci i myśliciele. Szacunku, jeśli nie pokory, dla białego, jasnego, niepokalanego, świętego dziecięctwa.

 

Bądź sobą - szukaj własnej drogi. Poznaj siebie, zanim zechcesz dzieci poznać. Zdaj sobie sprawę z tego, do czego sam jesteś zdolny, zanim dzieciom poczniesz wykreślać zakres ich praw i obowiązków. Ze wszystkich sam jesteś dzieckiem, które musisz poznać, wychować i wykształcić przede wszystkim.

 

Czyżeśmi aż tak bezkrytyczni, że jako życzliwość markujemy pieszczoty, którymi nękamy dzieci? Czyż nie rozumiemy, że tuląc dziecko, my właśnie tulimy się do niego, w jego uścisku kryjemy się bezradni, szukamy osłony i ucieczki w godzinach bezdomnego bólu, bezpańskiego opuszczenia, obarczamy ciężarem naszych cierpień i tęsknot.

 

 

Dziecko ma prawo 
Do bycia tym, kim jest, 
Do życia własnym wysiłkiem i własną myślą, 
Do poważnego i sprawiedliwego traktowania jego spraw, 
Do wypowiadania swoich myśli, 
Do upominania się i żądania, 
Do protestu, 
Do zabawy i rozrywki, 
Do własności, 
Niepowodzeń i łez, 
Oraz do szacunku dla niewiedzy, dla smutku, i dla młodego wysiłku i ufności.

 

 

Dziecko nie jest głupie; głupców wśród nich nie więcej niż wśród dorosłych. Przystrojeni w purpurę lat, jakże często narzucamy bezmyślnie, bezkrytycznie, niewykonalne przepisy. Zdumione staje niekiedy rozumne dziecko wobec napastliwej, leniwej, urągliwej głupoty.

 

Jeśli umiecie diagnozować radość dziecka i jej natężenie, musicie dostrzec, że najwyższą jest radość pokonanej trudności, osiągniętego celu, odkrytej tajemnicy. Radość triumfu i szczęście samodzielności, opanowania, władania.

 

Kto wmyśli się w duszę używanych przez ludzi wyrazów, temu zatrze się różnica między dzieckiem, młodzieńcem, dojrzałym, prostakiem i myślicielem, temu wyłoni się człowiek intelektualny, niezależny od wieku, warstwy, stopnia wykształcenia, pokostu kultury, jako istota rozumująca w zakresie małego lub dużego doświadczenia.

 

Ludzie boją się śmierci bo nie umieją cenić życia. Ludzie boją się śmierci, bo nie wiedzą, że tak przepyszne zjawisko, jak życie, może trwać tylko krótko, inaczej utraci swą wartość - i znuży.

 

Mamy dwa wyrazy: swoboda i wolność. Swoboda, zda mi się, oznacza posiadanie: rozporządzam swoją osobą. W wolności mamy pierwiastek woli, więc czynu zrodzonego z dążenia.

 

Ma człowiek obowiązki wobec własnego ducha, własnej myśli, bo to jest jego warsztat pracy.

 

Nie będzie frazesem, gdy powiem, że każdy człowiek i somatycznie, i duchowo jest wszechświatem, i kto by umiejętnie kierował tylko samym sobą, ten też spełniłby swe zadanie; żyjemy pośpiesznie, niedbale, powierzchownie, partacko.

 

Niech dziecko pozna świat, na którym przemieszkuje, ludzi z którymi życie je łączy, niech pozna wszechstronnie to życie, niech pozna te obowiązki, które ono nakłada, niech odczytuje sercem, a będzie człowiekiem.

 

Podkreślam, że każda bezradność, każde zdumienie niewiedzy, błąd w stosowaniu doświadczenia, niefortunna próba naśladownictwa, każda zależność - przypomina dziecko, bez względu na wiek. Bez trudu odnajdziemy cechy dziecięce w chorym, starcu, żołnierzu, więźniu. Wieśniak w mieście, mieszczuch na wsi ma zdziwienie dziecka. Profan zadaje dziecinne pytania, parweniusz popełnia nietakty dziecięce.

 

Własne cierpienie przetopić na wiedzę dla siebie i innych, zagubić się dla swoich ambicji. - Niepowodzenia bolą wówczas więcej, ale nie znieprawiają. Nie łatwe i miłe życie, a rzetelne w drobnych codziennych pracach.

 

Znów nie wystarcza życie, więc marzenie jest ucieczką od niego. Brak materiału do myślenia, zjawia się jego forma poetycka. W marzenia spływają uczucia, które nie znajdują ujścia. Marzenie jest programem życia.


Janusz Korczak

Przeczytano: 273 razy. Wydrukuj|Do góry